Kupujesz polisę na życie i po chwili przychodzi pytanie, które słyszę od klientów najczęściej: a co z tymi pieniędzmi, jeśli nic złego się nie wydarzy? Przepadną?
W zwykłej polisie ochronnej - tak, składka nie wraca. Ubezpieczenie na życie i dożycie działa inaczej: to jedna umowa z dwoma zakończeniami. Umrzesz w trakcie - wypłata idzie do bliskich. Dotrwasz do końca - pieniądze wracają do Ciebie. Poniżej pokazuję, jak to działa naprawdę, komu się opłaca i gdzie ten produkt potrafi zaboleć. Bez obietnic, których nie da się dotrzymać.
- To jedna umowa z dwoma świadczeniami: dla bliskich, jeśli Cię zabraknie, i dla Ciebie, jeśli dożyjesz końca.
- Umowę zawiera się na kilkanaście do kilkudziesięciu lat. To zobowiązanie, nie lokata na rok.
- Wyjście przed czasem boli najbardziej - w pierwszych latach opłata likwidacyjna potrafi pochłonąć niemal wszystko, co wpłaciłeś.
- Zanim podpiszesz, sprawdź jedno: gwarantowana stopa czy fundusz kapitałowy. To dwa różne produkty, które łatwo pomylić.
Co dokładnie kupujesz w tej polisie
Składka rozdziela się na dwie części. Jedna finansuje ochronę - to z niej wypłacane jest świadczenie, gdyby Cię zabrakło. Druga odkłada się jako kapitał, który dostajesz na koniec umowy.
W dokumentach ten produkt bywa nazywany różnie: ubezpieczenie mieszane albo polisa z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Warto o tym wiedzieć, bo w rozmowie z agentem możesz usłyszeć każdą z tych nazw i chodzić będzie o to samo.
To jest pytanie, od którego zaczynam każdą rozmowę o tym produkcie: gwarantowana stopa czy fundusz kapitałowy? W pierwszym wariancie kwota na koniec jest znana z góry. W drugim inwestycja idzie na Twoje ryzyko i wynik może być wyższy albo niższy niż suma wpłat. Oba bywają opisane jako „oszczędnościowe" i na ulotce wyglądają podobnie. Dopytuj, aż usłyszysz jednoznaczną odpowiedź.
Komu to się realnie opłaca
Nie każdemu. To produkt dla osoby, która może spokojnie płacić składkę przez wiele lat i ma konkretny cel na koniec. W praktyce sprawdza się w trzech sytuacjach.
Dodatek do emerytury
Budujesz kapitał, który wypłaci się mniej więcej wtedy, gdy przestaniesz pracować. Im wcześniej zaczniesz, tym niższa składka przy tej samej sumie docelowej - to prosta matematyka, nie slogan.
Ochrona i oszczędzanie naraz
Jedna decyzja zamiast dwóch. Rodzina jest zabezpieczona na wypadek najgorszego, a przy okazji buduje się nawyk odkładania - bo składka wychodzi z konta sama.
Kapitał dla dziecka
Umowę zawiera rodzic lub opiekun prawny, a pieniądze trafiają do dziecka po osiągnięciu pełnoletności. Piszę o tym osobno przy polisie posagowej.
Ile lat i od jakiego wieku
Wiek realnie zmienia dostępność i cenę. Większość produktów emerytalnych przyjmuje od 18 lat, a górna granica przystąpienia mieści się między 55 a około 70 rokiem życia - każde towarzystwo ustala ją samo. Polisy na rzecz dziecka bywają dostępne już od kilku miesięcy jego życia.
Im później przystępujesz, tym krótszy czas na zbudowanie kapitału i tym wyższa składka przy tej samej sumie ubezpieczenia. Konkretne widełki sprawdza się w warunkach ubezpieczenia - jeśli nie wiesz, gdzie ich szukać, pokazuję to w tekście o tym, jak odczytać kod na polisie.
Składka co miesiąc czy raz a dobrze
Są dwa modele i wybór ma realne konsekwencje.
Składka regularna to wpłaty miesięczne, kwartalne albo roczne przez cały okres umowy. Nie wymaga dużej gotówki na starcie i buduje nawyk. Wymaga za to konsekwencji - przerwa we wpłatach może zawiesić albo rozwiązać umowę.
Składka jednorazowa to wpłata całości na początku. Kapitał pracuje od pierwszego dnia i nie ma ryzyka, że o czymś zapomnisz. Ten wariant bywa proponowany jako alternatywa dla lokaty, z tą różnicą, że dochodzi ochrona życia.
Co dostajesz na koniec, a czego nikt Ci nie gwarantuje
Na koniec umowy wypłaca się sumę dożycia: zgromadzony kapitał powiększony o gwarantowaną stopę, a czasem o udział w zysku towarzystwa. Ten udział bywa dwustopniowy - premia roczna podwyższa sumę ubezpieczenia w trakcie trwania umowy, premia końcowa dochodzi przy wypłacie.
Część towarzystw pozwala wybrać, czy chcesz całość jednorazowo, czy w ratach rozłożonych na kilka lat. Ta druga opcja bywa wygodna jako regularne uzupełnienie emerytury.
Premie nie są gwarantowane. Towarzystwo nie obiecuje, że osiągnie wynik pozwalający je przyznać. Gwarantowana stopa to minimum, które dostaniesz na pewno - premia to możliwy bonus ponad nie. Poproś doradcę o historię przyznawania premii w danym towarzystwie. To konkretna informacja, którą powinien umieć pokazać.
Największe ryzyko: rezygnacja przed czasem
To pytanie wraca do mnie najczęściej po roku albo dwóch od podpisania umowy. Odpowiedź jest niewygodna: wcześniejsze wyjście kosztuje.
Opłata likwidacyjna pokrywa koszty zawarcia umowy i prowizję, rozłożone na cały planowany okres. Rezygnujesz wcześniej - towarzystwo odzyskuje tę część z Twoich pieniędzy. Jest najwyższa na początku i z każdym rokiem maleje.
Jeśli agent nie potrafi pokazać tej tabeli, to sygnał ostrzegawczy. A jeśli już masz polisę i myślisz o rezygnacji - najpierw poproś o aktualną wartość wykupu i porównaj ją z tym, co dostaniesz, dotrwawszy do końca. Przy kilku latach do mety wytrwanie bywa po prostu opłacalniejsze.
Podatki, czyli miejsce, w którym ten produkt naprawdę wygrywa
Wypłata z tytułu dożycia jest zwolniona z 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych. W przeciwieństwie do lokaty czy konta oszczędnościowego cała kwota zostaje u Ciebie. Zastrzeżenie: zwolnienie zależy od konstrukcji konkretnego produktu, więc nie każda polisa nazwana marketingowo „oszczędnościową” z niego korzysta.
Druga rzecz: środki wypłacane po śmierci ubezpieczonego nie są obciążone podatkiem od spadków i darowizn. To istotna różnica wobec zwykłego dziedziczenia, zwłaszcza gdy pieniądze mają trafić do kogoś spoza najbliższej rodziny.
Jak to wypada obok IKE, IKZE i lokaty
To nie jest ranking. Każde z tych rozwiązań robi coś innego i wiele osób łączy je ze sobą - polisa jako warstwa ochronna, konto emerytalne jako warstwa kapitałowa. Piszę o nich osobno w tekście o tym, jak działa IKZE.
| Produkt | Ochrona życia | Zwolnienie z podatku Belki | Limit wpłat | Wyjście przed terminem |
|---|---|---|---|---|
| Na życie i dożycie | Tak | Tak, gdy produkt spełnia warunki | Brak ustawowego | Możliwe, z opłatą likwidacyjną |
| IKE | Nie | Tak, po spełnieniu warunków wypłaty | Roczny limit ustawowy | Możliwe, ale traci się zwolnienie |
| IKZE | Nie | Częściowo: odliczenie od PIT przy wpłacie, 10% podatku przy wypłacie po 65. r.ż. | Roczny limit ustawowy, wyższy dla przedsiębiorców | Możliwe, z pełnym opodatkowaniem |
| Lokata | Nie | Nie, zysk obciążony 19% | Brak | Zerwanie zwykle oznacza utratę odsetek |
| PPK | Nie | Tak, przy wypłacie po 60. r.ż. | Procent wynagrodzenia | Możliwe, z konsekwencjami podatkowymi |
Żadne konto emerytalne nie wypłaci świadczenia rodzinie, jeśli Cię zabraknie. To jedyna rzecz, którą daje wyłącznie produkt ubezpieczeniowy.
Dlaczego w ogóle o tym rozmawiamy
Bo emerytura z ZUS będzie niższa, niż większość z nas zakłada. Dziś stopa zastąpienia, czyli relacja pierwszej emerytury do ostatniej pensji, wynosi około 50-55 procent.
Instytucje międzynarodowe przyjmują, że poniżej 40 procent zaczyna się realne ubóstwo emerytalne. Polska prognoza na 2050 rok jest poniżej tego progu. To nie jest straszenie, tylko powód, dla którego produkty łączące ochronę z odkładaniem w ogóle mają sens jako uzupełnienie ZUS.
- Gwarantowana stopa czy fundusz kapitałowy? Od tego zależy, czy znasz kwotę końcową, czy bierzesz ryzyko na siebie.
- Jakie są wyłączenia odpowiedzialności? Czyli kiedy mimo zdarzenia wypłaty nie będzie.
- Jak ustalana jest suma ubezpieczenia i jakie są jej minimalne oraz maksymalne widełki w tym produkcie.
- Jaki jest okres umowy, wiek przystąpienia i karencje? Te trzy rzeczy razem decydują o opłacalności.
- Ile wynosi wartość wykupu po 1., 3. i 5. roku? Odpowiedź musi być w tabeli, nie w deklaracji.
Warunki ubezpieczenia potrafią mieć kilkadziesiąt stron i nikt nie czyta ich dla przyjemności. Dlatego moja rola polega na tym, żeby przetłumaczyć je na ludzki język, a nie przeczytać Ci je na głos.
Mam ponad 10 lat doświadczenia w ubezpieczeniach i jedną zasadę: najpierw rozmowa, potem oferta. Podczas krótkiej rozmowy diagnostycznej ustalimy, czego naprawdę potrzebujesz - ochrony, oszczędzania, a może obu naraz. Następnie - w ciągu 2-3 godzin - dostaniesz kilka wariantów do porównania, z wyjaśnieniem różnic po ludzku.
Jeden doradca. Cały zakres: życie, firma, majątek, emerytura. Bez przerzucania Cię od specjalisty do specjalisty.
Zadzwoń lub napisz - odezwę się w 1-3 dni robocze:
Dominika Nakoneczny - NAKONECZNY Ubezpieczenia
Tel.: +48 515 138 812
dominikanakoneczny.pl
Najczęściej zadawane pytania
Co się stanie z pieniędzmi, jeśli dożyję końca umowy?
Jeżeli ubezpieczony dożyje do końca okresu ubezpieczenia, następuje wypłata świadczenia określonego w umowie. Otrzymane środki mogą stanowić dodatkowy kapitał na emeryturę, zakup mieszkania, wsparcie dzieci lub realizację innych celów finansowych. Inaczej niż w zwykłej polisie terminowej - tam przy dożyciu końca umowy nie dostaje się nic.
Co dostaną moi bliscy, jeśli umrę przed końcem polisy?
Jeśli w trakcie trwania umowy dojdzie do tragicznego zdarzenia, Twoi bliscy (uposażeni) otrzymają pełną kwotę, jaką jest suma ubezpieczenia wskazana w umowie.
Odszkodowanie zostaje wypłacone uposażonym po przedłożeniu odpowiedniego formularza. Poza wnioskiem zgłoszeniowym wymagana jest również dokumentacja medyczna potwierdzająca wystąpienie zdarzenia.
Czy od wypłaty z polisy na życie i dożycie płacę podatek?
Wypłata świadczenia z tytułu dożycia do końca okresu ubezpieczenia jest w całości zwolniona z 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych (podatku Belki). Warto jednak pamiętać, że co do zasady podatek nie wystąpi, jeżeli wypłata nie generuje dochodu podlegającego opodatkowaniu, ale trzeba sprawdzić konstrukcję konkretnego produktu, bo nie każda polisa określana marketingowo jako "oszczędnościowa" korzysta z pełnego zwolnienia. W razie wątpliwości warto to wyjaśnić z doradcą przed podpisaniem umowy.
Na jak długo zawiera się taką umowę?
Z reguły ubezpieczenie na życie i dożycie ma charakter długoterminowy - zawiera się je na kilka lub kilkanaście lat, np. na 5 czy 30.
Długość trwania umowy może wynosić od 2 do nawet 30 lat. Dokładny zakres zależy od wybranego produktu - dlatego przed decyzją warto przeczytać warunki ubezpieczenia, a nie tylko tabelę ze składką.
Ile kosztuje ubezpieczenie na życie i dożycie?
Wysokość składki zależy od wielu czynników - nie ma jednej odpowiedzi. Wysokość składki za polisę zależy między innymi od wieku ubezpieczonego, okresu trwania ochrony ubezpieczeniowej, wybranej sumy ubezpieczenia oraz zakresu ochrony. Im wyższa suma ubezpieczenia lub dłuższy okres obowiązywania umowy, tym składka może być odpowiednio wyższa. Konkretna wycena jest możliwa po rozmowie, w której ustalimy Twoje potrzeby i możliwości.
Czy mogę rozszerzyć polisę o inne ryzyka, np. chorobę czy pobyt w szpitalu?
Tak. Do ubezpieczenia na życie i dożycie można dokupić: polisę na wypadek pobytu w szpitalu, rozszerzenie gwarantujące pomoc w organizacji leczenia w placówkach zagranicznych, umowę dodatkową na wypadek utraty sprawności w życiu codziennym - wówczas ochrona obejmuje także ograniczenie sprawności rąk, utratę słuchu, utratę wzroku. Zakres rozszerzeń różni się w zależności od produktu.
Czym polisa na życie i dożycie różni się od zwykłego ubezpieczenia na życie?
W klasycznej polisie na życie, jeśli przez cały okres trwania umowy nie dojdzie do zdarzenia objętego ochroną, środki wpłacone w formie składek zazwyczaj nie są zwracane. W przypadku polisy na życie i dożycie sytuacja wygląda inaczej - produkt przewiduje bowiem wypłatę świadczenia zarówno w przypadku śmierci ubezpieczonego, jak i wtedy, gdy ubezpieczony dożyje do końca umowy.
Z racji podwójnej funkcji - ochrona i oszczędzanie - składka za ubezpieczenie na życie i dożycie jest zazwyczaj wyższa niż za standardową, terminową polisę na życie.
Źródła (pokaż 8)
- rankomat.pl - Ubezpieczenie na życie i dożycie - jak działa?
- helpfind.pl - Ubezpieczenie na życie i dożycie - jak działa, potencjalne korzyści
- cuk.pl - Ubezpieczenie na życie i dożycie - co to jest?
- ubezpieczymyto.pl - Ubezpieczenie na życie i dożycie - na czym polega?
- polisoteka.pl - Jak działa ubezpieczenie na życie i dożycie?
- dobrapolisanazycie.pl - Prywatna emerytura dzięki ubezpieczeniu na życie
- erste.pl - Inwestowanie - dodatkowe oszczędności na emeryturze (dane ZUS i GUS)
- ubezpieczeniaonline.pl - Jak działa polisa na życie i dożycie?
Jeśli porównujesz produkty łączące ochronę z oszczędzaniem, zobacz też polisa oszczędnościowa.