Sukcesja firmy jednoosobowej
Zarząd sukcesyjny firmy
Jednoosobowa firma jest prawnie związana z jedną osobą. Gdy tej osoby zabraknie, bez przygotowania firma zatrzymuje się z dnia na dzień. Pokazuję, co naprawdę mówi prawo i jak zabezpieczyć ciągłość działalności oraz płynność rodziny.
Bezpłatna rozmowa o zabezpieczeniu firmyDzień śmierci właściciela firmy
Bez zarządu sukcesyjnego
- Firma w CEIDG przestaje działać
- Umowy o pracę wygasają po 30 dniach
- Tylko 2 miesiące na reakcję rodziny
Z zarządcą sukcesyjnym
- Zarządca prowadzi firmę od razu
- Umowy, NIP i konto zostają w mocy
- Rodzina ma do 2 lat na decyzję
Terminy wg ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. Szczegóły niżej na stronie.
Ryzyko, o którym mało kto myśli za wcześnie
Firma jednoosobowa to nie osobny byt. To Ty w papierach.
W spółce, gdy jeden ze wspólników umiera, struktura zostaje. W jednoosobowej działalności jest inaczej. Wpis w CEIDG, NIP, umowy, pracownicy i kontrakty są przypisane do konkretnej osoby. Bez przygotowania śmierć właściciela zatrzymuje firmę w miejscu, a rodzina dostaje kilka tygodni na rzeczy, których nikt wcześniej z nią nie przećwiczył. Zasady wyjścia z tej sytuacji reguluje ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym. Warto je poznać, zanim będą potrzebne, bo najważniejszy ruch, czyli powołanie zarządcy, najłatwiej i najtaniej wykonać za życia.
Bez ustanowionego zarządu
Trzy terminy, które ruszają w dniu śmierci właściciela
Wygasają umowy o pracę
Jeśli nie ma zarządcy, umowa o pracę wygasa z upływem 30 dni od dnia śmierci pracodawcy. Zespół zostaje bez pracy, chyba że wcześniej strony podpiszą porozumienie o kontynuacji stosunku pracy.
Okno na powołanie zarządcy
Rodzina ma 2 miesiące od śmierci na powołanie zarządcy u notariusza i na czynności zachowawcze, które ratują majątek firmy. Po tym czasie firma albo działa dalej, albo zostaje zamknięta.
Wygasają koncesje i zezwolenia
Decyzje takie jak koncesje, zezwolenia czy licencje wygasają z upływem 6 miesięcy od śmierci, jeśli nie ustanowiono zarządu. Dla firm regulowanych, na przykład transportowych, to często koniec działalności.
Najtrudniej mają firmy z zespołem, kontraktami w toku i koncesjami. Wtedy kilka tygodni bez decyzji potrafi przełożyć się na utratę pracowników, zerwane umowy i klientów, którzy przechodzą do konkurencji. Kontrakty handlowe same z siebie nie wygasają po śmierci, ale ich terminy się zawieszają, a druga strona może wstrzymać się ze świadczeniem, dopóki nie ma kto reprezentować firmy.
Gdy zarządca jest wpisany za życia
Co utrzymuje w mocy zarząd sukcesyjny
Zarządca powołany za życia i wpisany do CEIDG wchodzi do gry z chwilą śmierci przedsiębiorcy, bez wizyty u notariusza. Firma nie zatrzymuje się nawet na dzień. To robi różnicę na czterech polach.
Pracownicy zostają
Wszystkie obowiązki pracodawcy przejmuje zarządca sukcesyjny, a umowy o pracę trwają dalej. Znika termin 30 dni, który bez zarządcy kończy stosunek pracy. Dla firmy z zespołem to najczęściej najważniejszy powód, żeby zabezpieczyć sukcesję z wyprzedzeniem.
NIP i konto firmowe działają
Numer NIP nie wygasa, tylko przechodzi na przedsiębiorstwo w spadku do końca zarządu. Rachunki firmowe nie są zamykane, a zarządca ma do nich dostęp już od chwili śmierci. Można więc płacić dostawcom, pensje i ZUS bez przerwy w rozliczeniach.
Kontrakty biegną dalej
Umowy z kontrahentami nie wygasają z powodu śmierci przedsiębiorcy. Gdy zarządca był powołany wcześniej, płynnie kontynuuje ich wykonywanie. Bez niego terminy się zawieszają, a partnerzy mogą wstrzymać swoje świadczenia, co bywa początkiem odejścia klientów.
Czas na spokojną decyzję
Zarząd trwa do 2 lat od śmierci, a sąd może przedłużyć go do 5 lat. Rodzina nie działa więc pod presją kilku tygodni. Ma realny czas, żeby zdecydować, czy prowadzić firmę dalej, sprzedać ją czy zamknąć w uporządkowany sposób.
Bez zarządu sukcesyjnego
Co czeka rodzinę i firmę
- Umowy o pracę wygasają z upływem 30 dni od śmierci pracodawcy
- Tylko 2 miesiące na powołanie zarządcy u notariusza
- Koncesje i zezwolenia wygasają po 6 miesiącach
- Terminy w kontraktach zawieszone, partnerzy mogą wstrzymać świadczenia
Z zarządcą wpisanym za życia
Co zmienia przygotowanie
- Zarządca prowadzi firmę od chwili śmierci, bez wizyty u notariusza
- Zespół, NIP i konto zostają w mocy, wypłaty i rozliczenia idą dalej
- Do 2 lat na decyzję o przyszłości firmy, z możliwością przedłużenia do 5
- Wpis zarządcy do CEIDG jest bezpłatny i można go zrobić od razu
Zarząd sukcesyjny chroni ciągłość firmy. Płynność finansową rodziny zabezpiecza się osobno, odpowiednią polisą. Najlepiej zająć się jednym i drugim, zanim będą potrzebne.
Najprostsza droga, za życia
Jak ustanowić zarząd sukcesyjny w trzech krokach
Pisemne oświadczenie przedsiębiorcy o powołaniu konkretnej osoby na zarządcę sukcesyjnego.
Pisemna zgoda tej osoby na pełnienie funkcji. Zarządcą może być tylko osoba fizyczna z pełną zdolnością do czynności prawnych.
Wpis zarządcy do CEIDG. Jest bezpłatny, a zarządca rusza z funkcją dopiero z chwilą śmierci przedsiębiorcy.
Warto wskazać także zarządcę rezerwowego, na wypadek gdyby pierwszy nie mógł pełnić roli. To ta sama decyzja, którą wykonuje się raz, a chroni firmę na lata.
Porozmawiajmy o Twojej firmieCzego sam zarząd sukcesyjny nie załatwia
Gdzie w sukcesji firmy potrzebna jest gotówka
Zarząd sukcesyjny daje firmie ciągłość prawną, ale nie tworzy pieniędzy. Po śmierci właściciela rodzina staje przed wydatkami, które trzeba pokryć od razu, często zanim skończy się postępowanie spadkowe. Tu wchodzi odpowiednio dobrana polisa.
Płynność na pierwsze miesiące
Firma dalej ma koszty: pensje, dostawcy, ZUS, podatki. Zanim zysk znów zacznie spływać, ktoś musi te rachunki opłacić. Środki z polisy na życie właściciela trafiają do rodziny szybko i pozwalają utrzymać firmę w okresie przejściowym.
Spłata zobowiązań i podatku
Na spadkobierców przechodzą także długi firmy oraz obowiązki wobec urzędu skarbowego. Gotówka z polisy pozwala uregulować je bez wyprzedaży majątku firmy pod presją czasu i bez sięgania po prywatne oszczędności rodziny.
Spłata bliskich spoza firmy
Nie każdy spadkobierca chce zostać w biznesie. Środki z polisy pozwalają spłacić tych, którzy wolą swoją część w gotówce, i zostawić firmę w rękach jednej osoby, bez konfliktu i bez dzielenia majątku, który utrzymuje działalność.
Suma dobrana do firmy, nie z tabelki
Ile powinna wynosić polisa, zależy od skali firmy, zobowiązań, liczby spadkobierców i planu na przyszłość. Nie podaję jednej kwoty z cennika. Liczę ją na Twoich danych podczas bezpłatnej rozmowy, tak żeby zabezpieczenie miało realny sens.
Co słyszę najczęściej
Trzy przekonania, które kosztują firmę najwięcej
Przekonanie
„Firma przejdzie na rodzinę automatycznie."
Jak jest naprawdę
Jednoosobowa działalność jest związana z osobą przedsiębiorcy. Bez zarządu sukcesyjnego wpis w CEIDG przestaje pozwalać na prowadzenie firmy, a rodzina dostaje tylko czynności zachowawcze przez 2 miesiące.
Przekonanie
„Załatwimy zarządcę, jak przyjdzie co do czego."
Jak jest naprawdę
Po śmierci powołanie zarządcy wymaga formy notarialnej, zgody spadkobierców z udziałem ponad 85/100 i zmieszczenia się w 2 miesiące. Za życia to trzy proste kroki i bezpłatny wpis do CEIDG.
Przekonanie
„Mam zarząd sukcesyjny, więc rodzina jest zabezpieczona."
Jak jest naprawdę
Zarząd chroni ciągłość firmy, ale nie daje gotówki. Bieżące koszty, zobowiązania i podatek trzeba z czegoś pokryć. To dwie osobne rzeczy: zarząd i płynność finansowa z polisy.
Kiedy to się liczy najbardziej
Dla kogo zarząd sukcesyjny jest szczególnie ważny
Firma z pracownikami. Im większy zespół, tym więcej rodzin zależy od ciągłości działalności. Bez zarządcy umowy o pracę wygasają po 30 dniach, a odbudowa zespołu bywa niemożliwa.
Działalność na koncesji. Transport, ochrona, sprzedaż alkoholu i inne branże regulowane. Bez zarządu koncesje wygasają po 6 miesiącach, co często oznacza koniec firmy.
Firma z kontraktami w toku. Gdy działalność stoi na długich umowach z kontrahentami, przerwa w prowadzeniu firmy to ryzyko zawieszonych terminów i odejścia klientów do konkurencji.
Kilku spadkobierców. Gdy firmę dziedziczy więcej osób, a nie wszystkie chcą ją prowadzić, zarząd plus odpowiednia polisa pozwalają utrzymać biznes i uczciwie rozliczyć bliskich.
Najczęściej pytacie
Pytania
o zarząd
sukcesyjny.
Sukcesja firmy to temat, który łatwiej ułożyć na spokojnie niż w pośpiechu. Jeśli czegoś tu nie ma, zadzwoń lub napisz.
Co się dzieje z jednoosobową firmą po śmierci właściciela?
Jednoosobowa działalność gospodarcza jest prawnie związana z osobą przedsiębiorcy, dlatego jego śmierć zatrzymuje firmę. Jeśli nie ustanowiono zarządu sukcesyjnego, wpis w CEIDG przestaje pozwalać na prowadzenie działalności, umowy o pracę wygasają z upływem 30 dni od dnia śmierci pracodawcy, a NIP nie może być normalnie używany. Osoby uprawnione (małżonek, spadkobiercy) mają wtedy tylko 2 miesiące na tak zwane czynności zachowawcze i na powołanie zarządcy. Zasady te reguluje ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym.
Czym jest zarząd sukcesyjny?
Zarząd sukcesyjny to forma tymczasowego kierowania przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy. Wykonuje go zarządca sukcesyjny, który prowadzi firmę do czasu uregulowania spraw spadkowych. Daje rodzinie czas na spokojną decyzję: kontynuować działalność, sprzedać firmę czy ją zamknąć. Rozwiązanie dotyczy wyłącznie firm zarejestrowanych w CEIDG.
Kto może być zarządcą sukcesyjnym?
Zarządcą sukcesyjnym może być osoba fizyczna z pełną zdolnością do czynności prawnych, wobec której nie orzeczono zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Nie może nim być osoba prawna, na przykład spółka z o.o. W jednym czasie funkcję pełni tylko jedna osoba, ale przedsiębiorca może wyznaczyć zarządcę rezerwowego na wypadek, gdyby pierwszy nie mógł pełnić tej roli.
Jak ustanowić zarząd sukcesyjny za życia przedsiębiorcy?
Potrzebne są trzy rzeczy: pisemne oświadczenie przedsiębiorcy o powołaniu zarządcy, pisemna zgoda tej osoby na pełnienie funkcji oraz wpis zarządcy do CEIDG. Wpis do CEIDG jest bezpłatny. Zarządca powołany za życia i wpisany do rejestru rozpoczyna pełnienie funkcji z chwilą śmierci przedsiębiorcy, bez wizyty u notariusza. To najprostsza i najtańsza droga.
Czy zarząd sukcesyjny można powołać dopiero po śmierci właściciela?
Tak, ale trudniej. Jeśli przedsiębiorca nie zrobił tego za życia, zarządcę mogą powołać w ciągu 2 miesięcy od dnia śmierci między innymi małżonek z udziałem w przedsiębiorstwie oraz spadkobiercy, którzy przyjęli spadek. Powołanie musi mieć formę notarialną, inaczej jest nieważne, a wymagana jest zgoda osób, którym łącznie przysługuje udział większy niż 85/100. Notariusz zgłasza zarządcę do CEIDG.
Jak długo trwa zarząd sukcesyjny?
Zarząd wygasa z upływem 2 lat od dnia śmierci przedsiębiorcy. Z ważnych powodów sąd może przedłużyć ten okres na czas nie dłuższy niż 5 lat. To okno na uporządkowanie spraw spadkowych i podjęcie decyzji o przyszłości firmy, a nie rozwiązanie na stałe.
Co się dzieje z pracownikami, jeśli nie ma zarządcy sukcesyjnego?
Jeśli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony, umowa o pracę wygasa z upływem 30 dni od dnia śmierci pracodawcy. Strony mogą przed tym terminem zawrzeć pisemne porozumienie o kontynuacji stosunku pracy. Gdy zarządca jest powołany, wszystkie obowiązki pracodawcy płynnie przejmuje on, a umowy o pracę trwają dalej.
Czy NIP i konto firmowe wygasają po śmierci przedsiębiorcy?
Numer NIP nie wygasa wraz ze śmiercią przedsiębiorcy, tylko przechodzi na przedsiębiorstwo w spadku do czasu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego. Rachunki firmowe nie są zamykane przez bank z chwilą śmierci. Jeśli zarządcę powołał sam przedsiębiorca, ma on dostęp do konta firmowego już od chwili śmierci, co pozwala regulować bieżące płatności bez przerwy.
Jak ubezpieczenie łączy się z zarządem sukcesyjnym?
Zarząd sukcesyjny zapewnia ciągłość prawną i operacyjną firmy, ale nie tworzy gotówki. Tymczasem po śmierci właściciela pojawiają się realne wydatki: bieżące koszty firmy, zobowiązania, podatek od spadku, czasem spłata bliskich, którzy nie chcą zostać w biznesie. Odpowiednio dobrana polisa na życie właściciela wypłaca spadkobiercom środki szybko, niezależnie od długości postępowania spadkowego. Konkretną sumę ustalam indywidualnie, na liczbach danej firmy i rodziny.
Pełen zakres ochrony
Inne obszary, które zabezpieczam
Klienci indywidualni
Życie i zdrowie
Polisa z banku spłaci kredyt, ale nie utrzyma rodziny przez kolejne 10 lat. Zrobi to dobrze skonstruowana polisa, oparta o konkretne liczby. Twoje liczby: wiek dzieci, wysokość kredytu, kwota dochodu.
Zobacz więcej →Firmy i przedsiębiorcy
Dla firm
Polisy grupowe dla pracowników, OC firmy i zawodowe, ubezpieczenie mienia i maszyn, polisa wzajemna wspólników. Jeden doradca, jeden przegląd ryzyk, bez dziur w ochronie.
Zobacz więcej →Majątek prywatny
Dom i mieszkanie
Najczęstszy błąd: suma ubezpieczenia zaniżona o 30-50%. Przy szkodzie całkowitej wypłata jest proporcjonalna. Resztę pokrywasz z własnej kieszeni. Liczę właściwą wartość odtworzeniową.
Zobacz więcej →Ubezpieczenia turystyczne
Ubezpieczenie podróżne
Niewielki koszt polisy podróżnej może zapewnić ochronę obejmującą leczenie, pomoc medyczną i transport sanitarny do kraju (tzw. repatriację). To zakres, który często wykracza poza standardowe świadczenia oferowane przez karty kredytowe czy EKUZ.
Zobacz więcej →Ta strona ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy ani Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU). Wszystkie konkretne sumy ubezpieczenia, składki i warunki ustalane są indywidualnie podczas bezpłatnej rozmowy. Polisa zawiera ograniczenia i wyłączenia odpowiedzialności opisane w OWU dostępnym przed podpisaniem umowy.
* Przepisy o zarządzie sukcesyjnym (ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw, Dz.U. 2018 poz. 1629, obowiązuje od 25 listopada 2018 r.) zweryfikowano w ISAP, czyli Internetowym Systemie Aktów Prawnych (isap.sejm.gov.pl), oraz w serwisie Biznes.gov.pl. Terminy i zasady mogą się zmieniać. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej, podatkowej ani indywidualnej analizy ubezpieczeniowej.